Παπαγεωργίου Βασίλης

Ομως εδώ και μερικά χρόνια τα πράγματα έχουν αλλάξει εντυπωσιακά. Σήμερα οι εργοδότες ανακοινώνουν χιλιάδες απολύσεις εργαζομένων, την ώρα που οι επιχειρήσεις τους πραγματοποιούν τεράστια κέρδη!

Αυτή η παραδοξότητα έχει την εξήγησή της, αφού ζούμε πλέον στην εποχή αποθέωσης της «ανταγωνιστικότητας». Ετσι, οι επιχειρήσεις δεν αρκεί να είναι κερδοφόρες, πρέπει να είναι και «ανταγωνιστικές», δηλαδή να έχουν περισσότερα κέρδη από τους ανταγωνιστές τους.

Και επειδή βασικό στοιχείο της «ανταγωνιστικότητας» είναι ο βαθμός εκμετάλλευσης των εργαζομένων, το πεδίο του ανταγωνισμού μετατίθεται στο ποια επιχείρηση θα καταφέρει με λιγότερους εργαζόμενους ή με φθηνότερους εργαζόμενους να έχει την ίδια και μεγαλύτερη παραγωγή, αυξάνοντας το ποσοστό του κέρδους ανά μονάδα προϊόντος.

Αυτή ακριβώς η «ανταγωνιστικότητα» βρίσκεται πίσω από το τελευταίο κύμα ομαδικών απολύσεων εργαζομένων στη Γερμανία, από επιχειρήσεις που σημειώνουν κέρδη - ρεκόρ.

Την περασμένη εβδομάδα η μεγαλύτερη γερμανική εταιρεία τηλεπικοινωνιών «Ντόιτς Τέλεκομ» ανακοίνωσε ότι τα καθαρά κέρδη της, το τελευταίο τρίμηνο του 2007, έφθασαν τα 655 εκατομμύρια ευρώ (έναντι 89 εκατομμυρίων ευρώ το αντίστοιχο τρίμηνο του 2006). Το γεγονός αυτό δεν εμπόδισε τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας Ρενέ Ομπερμαν να ανακοινώσει την προώθηση προγράμματος 32.000 θέσεων εργασίας, για τη μείωση του κόστους παραγωγής κατά 4,7 δισ. ευρώ μέχρι το 2010.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η γνωστή γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία BMW ανακοίνωσε την περασμένη Τετάρτη ότι οι πωλήσεις της σημείωσαν εντυπωσιακή άνοδο κατά 14,3% και έφθασαν τα 56 δισ. ευρώ. Ομως, οι διοικούντες την εταιρεία δεν έμειναν ικανοποιημένοι. Οπως δήλωσε ο Ερνστ Μπάουμαν, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας, η BMW θα προχωρήσει σε απολύσεις 8.100 εργαζομένων από τα εργοστάσιά της στη Γερμανία, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο. «Προσπαθούμε να βελτιώσουμε τα περιθώρια κέρδους μας για να διατηρήσουμε την ανταγωνιστικότητα της BMW» τόνισε ο κ. Μπάουμαν.

Ακόμη, μέσα στις τελευταίες δεκαπέντε μέρες, η εταιρεία «Henkel» (οικιακά, είδη υγιεινής) ανήγγειλε την κατάργηση περίπου τριών χιλιάδων θέσεων εργασίας, η «Siemens» από την πλευρά της προανήγγειλε σταδιακή απόλυση 6.800 εργαζομένων της, η «Continental» (εφοδιασμός οχημάτων με διάφορα είδη) απέλυσε ήδη 1.800 εργαζόμενους νεοσύστατης θυγατρικής της, αλλά πηγές κάνουν λόγο για άλλες δύο χιλιάδες απολύσεις.

Οι περιπτώσεις αυτές αφορούν στη Γερμανία και ειδικά το τελευταίο χρονικό διάστημα. Ανάλογες περιπτώσεις έχουμε όχι μόνο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο κοινός παρονομαστής αυτών των «εκκαθαριστικών επιχειρήσεων» παραμένει η «ανταγωνιστικότητα», δηλαδή η μεγιστοποίηση του ποσοστού κέρδους του κεφαλαίου.

Τεράστιο πρόστιμο, ύψους 899 εκατομμυρίων ευρώ, επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την περασμένη Τετάρτη, στην εταιρεία «Microsoft». Το πρόστιμο επιβλήθηκε επειδή, κατά την Κομισιόν, η «Microsoft» δε συμμορφώθηκε με την απόφαση του 2004 και συνεχίζει να αξιοποιεί τη δεσπόζουσα θέση του 95% που έχει στην αγορά λογισμικού και χρησιμοποιεί υψηλές τιμές αποθαρρύνοντας έτσι το άνοιγμα του ανταγωνισμού στον τομέα αυτό.

Το 2004 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε τιμωρήσει με πρόστιμο 497 εκατ. ευρώ την αμερικανική πολυεθνική για τον ίδιο λόγο. Η «Microsoft» τιμωρήθηκε με επιπλέον πρόστιμο 280,5 εκατ. ευρώ για τη μη συμμόρφωσή της στην απόφαση της Κομισιόν την περίοδο από τις 21 Ιουνίου 2006 έως 21 Οκτωβρίου 2007, ανεβάζοντας, μαζί με το χτεσινό πρόστιμο, το σύνολο των προστίμων που έχει κληθεί να πληρώσει στο 1,68 δισ. ευρώ.

Η «υπόθεση Microsoft» είναι χαρακτηριστική απ' την άποψη της δήθεν «αντιμονοπωλιακής» πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Και βέβαια αυτή η πολιτική δεν κρίνεται από το ύψος των προστίμων που επιβάλλει.

Εξάλλου η «Microsoft» με τα σημερινά δεδομένα θα μπορούσε να αντεπεξέλθει σε πολύ μεγαλύτερα πρόστιμα χωρίς πρόβλημα. Το θέμα είναι ότι η εταιρεία του Μπιλ Γκέιτζ, παρά τα πρόστιμα και τις καταδίκες, αξιοποιώντας τη μονοπωλιακή της θέση στην αγορά λογισμικού, συνεχίζει να εξαγοράζει τους ανταγωνιστές της και λύνει έτσι το «πρόβλημά» της.

Δηλαδή σε λίγο δε θα υπάρχουν ανταγωνιστές που να διαμαρτύρονται για τις πρακτικές της «Microsoft» και έτσι η Κομισιόν θα είναι ευτυχής για τα αποτελέσματα της «αντιμονοπωλιακής» πολιτικής της.

ΡΩΣΙΑ - ΟΥΚΡΑΝΙΑ O «πόλεμος του αερίου» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας συνεχίζεται για ακόμη μια χρονιά. Ο ρωσικός ενεργειακός κολοσσός «Gazprom» απείλησε την περασμένη Τετάρτη ότι θα διακόψει την παροχή φυσικού αερίου στην Ουκρανία κατά 25% από την 3η Μάρτη εάν δεν υπογραφεί έως τότε η σχετική συμφωνία. Στις 12 Φλεβάρη, οι Πούτιν και Γιούσενκο είχαν ανακοινώσει πως είχαν καταλήξει σε συμφωνία σχετικά με την ενεργειακή διαφορά των δύο χωρών, αλλά η συμφωνία αυτή δεν έχει υπογραφεί ακόμη.

ΗΠΑ - ΕΠΙΒΡΑΔΥΝΣΗ Ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας ενισχύθηκε κατά 0,6% για τέταρτο τρίμηνο. Ωστόσο, οι αναλυτές προέβλεπαν ότι θα «τρέξει» με ρυθμό ανάπτυξης 0,7%. Στο ΑΕΠ, το τρίτο τρίμηνο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης, είχε καταγραφεί αύξηση κατά 4,9%. Το δολάριο υποχώρησε στα χαμηλότερα επίπεδα έναντι του ευρώ. Το αμερικανικό νόμισμα βρέθηκε στα 1,5057 δολάρια ανά ευρώ, στα χαμηλότερα επίπεδα από την εισαγωγή του ευρωπαϊκού κοινού νομίσματος το 1999.

ΗΠΑ - ΚΑΤΑΣΧΕΣΕΙΣ Αύξηση κατά 90% σημείωσε το Γενάρη ο αριθμός των κατασχέσεων ακινήτων στις ΗΠΑ, διπλασιάστηκε δηλαδή σχεδόν ο αριθμός τους, ενώ στο 57% ανήλθε ο αριθμός των περιπτώσεων των κατοικιών για τις οποίες ξεκίνησαν οι διαδικασίες κατάσχεσης. Οι κατασχέσεις του Γενάρη ανήλθαν στις 45.327, αριθμός σχεδόν διπλάσιος σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2006.