Το καθεστώς με το οποίο λειτουργούσαν οι εταιρείες που προκάλεσαν την οικολογική καταστροφή του Ασωπού ποταμού συνιστά κραυγαλέα περίπτωση ασυδοσίας του κεφαλαίου σε βάρος του περιβάλλοντος και του λαού. Μια ασυδοσία που πριμοδοτήθηκε τόσο από τις κυβερνήσεις της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, αλλά και από τις διάφορες υπηρεσίες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αυτό τεκμηριώνει η έκθεση του γενικού επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, σημεία της οποίας δημοσιεύτηκαν την περασμένη βδομάδα σε μερίδα του Τύπου. Μια έκθεση άκρως αποκαλυπτική ενός σκανδάλου που ασφαλώς δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην περιοχή του Ασωπού.

Σύμφωνα με την έκθεση:

• Οκτώ από τις 19 εταιρείες, που ελέγχθηκαν, διαθέτουν τα υγρά απόβλητά τους υπεδαφίως, χωρίς να έχουν λάβει την απαιτούμενη άδεια διάθεσης υγρών αποβλήτων από τη Διεύθυνση Χωροταξίας Οικισμού και Περιβάλλοντος της Νομαρχία Βοιωτίας.
• Καμία από τις ελεγχθείσες βιομηχανίες που διαχειρίζεται/ διαθέτει επικίνδυνα απόβλητα δεν κατείχε Αδεια Διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων.
• Από τις απαντήσεις των Υπηρεσιών της νομαρχίας, προέκυψε ότι η Δ/νση Ανάπτυξης χορηγούσε άδειες λειτουργίας σε βιομηχανίες που επρόκειτο να προβαίνουν σε υπεδάφια διάθεση των αποβλήτων τους, χωρίς να ζητά ως προαπαιτούμενη άδεια διάθεσης αποβλήτων.

Η έκθεση του επιθεωρητή διαπιστώνει πως: «Παρουσιάζεται το φαινόμενο να διαθέτουμε, τύποις, πλούσια περιβαλλοντική νομοθεσία σχετική με τη διαχείριση/ διάθεση των επικίνδυνων βιομηχανικών αποβλήτων και, παρά ταύτα, τα θέματα αυτά να εξακολουθούν να ρυθμίζονται από μια γενική Υγειονομική Διάταξη του 1965 "περί διαθέσεως λυμάτων και βιομηχανικών αποβλήτων"».

Από την έρευνα ο γενικός επιθεωρητής σχημάτισε την εικόνα ύπαρξης «στεγανών και έλλειψης συνεννόησης μεταξύ των υπουργείων».

Το πρόβλημα που αναδείχτηκε από μετρήσεις στην περιοχή Ασωπού - Οινοφύτων αφορά στη ρύπανση του υπεδάφους και του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα από την επικίνδυνη ουσία του εξασθενούς χρωμίου. Για τις μονάδες που επετράπη να λειτουργήσουν, χωρίς την εφαρμογή των διατάξεων που προβλέπει η νομοθεσία, προκύπτει ότι:

• Δεν τους ζητήθηκε και δεν έγινε προκαταρκτική έρευνα που να περιλαμβάνει μελέτη των υδρογεωλογικών συνθηκών της αντίστοιχης ζώνης και μελέτη της διυλιστικής ικανότητας του εδάφους και του υπεδάφους.
• Δε διασφαλίστηκε η δυνατότητα εποπτείας της ποιότητας των υπογείων νερών από την αρμόδια αρχή.
• Δε διασφαλίστηκε η τήρηση όλων των τεχνικών προφυλάξεων, ώστε να αποφευχθεί η ρύπανση των υπόγειων νερών και οι επικίνδυνες ουσίες να μην μπορούν να φθάσουν σε άλλα υδατικά συστήματα ή βλάψουν άλλα οικοσυστήματα.
• Δεν επιβλήθηκε στους περιβαλλοντικούς όρους (από την Υπηρεσία που χορήγησε την ΑΕΠΟ) σειρά πρόσθετων όρων και διασφαλίσεων.

Μπροστά σε αυτήν την κατάσταση, ο γενικός επιθεωρητής προτείνει πειθαρχικές και ποινικές ευθύνες για τους υπεύθυνους (εταιρείες, κρατικούς παράγοντες και υπηρεσίες). Μόνο που το κακό έχει πλέον συντελεστεί.

Η εικόνα γίνεται άκρως ανησυχητική αν ληφθεί υπόψη ότι στην έκθεση διαπιστώνεται: «Εκφράζονται, επίσης, βάσιμοι φόβοι ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις εξετασθείσες εταιρείες, αλλά και άλλες από αυτές που δραστηριοποιούνται στην περιοχή Ασωπού - Οινοφύτων, καθόσον και αυτές έχουν αδειοδοτηθεί από τις ίδιες Αρχές, με την ίδια λογική. Δεδομένης, δε, της ατελούς ή και προβληματικής εφαρμογής της νομοθεσίας για τα επικίνδυνα απόβλητα, είναι πιθανό να έχουμε οδηγηθεί σε ανάλογες δυσμενείς καταστάσεις και σε άλλες περιοχές της χώρας, στις οποίες δραστηριοποιούνται βιομηχανίες που παράγουν επικίνδυνα και τοξικά απόβλητα».